Blog van Geestelijk Verzorger Pauline van Zaalen

Álleen maar adviezen geven zonder te luisteren vergroot het gevoel van eenzaamheid voor de persoon met levensvragen'

Pauline van Zaalen werkt als geestelijk verzorger bij Evean en is al ruim vijf jaar verbonden aan het Centrum voor Levensvragen. Zij deelt haar ervaringen.

Geloofsinstituut
“Voorheen profileerde ik mijzelf als katholiek geestelijk verzorger. Dat schrok wellicht af. Mensen verwachten dan een pastoor aan hun bed. Dat is ook vaak het beeld dat mensen hebben bij het woord ‘geestelijk verzorger’, dat je begeleiding biedt vanuit een geloofsinstituut. Dat is bij het Centrum voor Levensvragen niet het geval. Ik bied iedereen een luisterend oor, ongeacht wat je levensvraag is of welke geloofsovertuiging je hebt. Sinds ik mij heb geprofileerd als algemeen geestelijk verzorger nemen de aanvragen toe.”

Specifieke vragen
“Veel mensen leven met vragen, maar daar in het dagelijks leven is er niet altijd voldoende aandacht voor zingeving. Ik vind het een belangrijke ontwikkeling dat geestelijke verzorging voor mensen thuis beschikbaar komt. Mensen blijven langer thuis wonen en ook zijn steeds minder mensen bij een geloofsgemeenschap aangesloten. Daardoor weten mensen vaak niet tot wie zij zich kunnen wenden met een levensvraag. Bij het Centrum voor Levensvragen heb ik andersoortige gesprekken dan in mijn werk in het verpleeghuis. In het verpleeghuis spreek ik voornamelijk ouderen met wie ik kennismaak en langzaam aftast of zij vragen hebben over zingeving en het leven. Bij het Centrum voor Levensvragen zijn de mensen vaak vitaler. Ook zijn de vragen heel specifiek. Bijvoorbeeld: ‘Ik heb borstkanker. Wil ik mij nog laten behandelen?’ Of: ‘Ik heb een diagnose gekregen en ben bang voor de dood.’ Of: ‘ Mijn zoon is overleden. Hoe vind ik hier een weg in?’ Je komt dus direct tot de kern.”

Zelf antwoorden vinden
“Soms vragen naasten van iemand een consult aan bij het Centrum voor Levensvragen. Het is dan vooral belangrijk dat de persoon om wie het gaat, zelf ook graag antwoorden wil vinden. Zo belde er eens een dochter van een mevrouw die graag wilde dat ik met haar moeder in gesprek zou gaan. De dame zelf was juist bang om alles op te rakelen. Soms wordt iemand doorgestuurd via de huisarts. Als je zelf niet gemotiveerd bent antwoorden te vinden, heeft een consult geen zin. De persoon in kwestie moet zelf zijn of haar levensvragen willen bespreken.”

Intermediair
“Het bijzondere van mijn werk als geestelijk begeleider is dat je soms ook als intermediair kunt fungeren tussen naasten. Niet iedereen praat even gemakkelijk over wat er in hem omgaat, maar soms is die behoefte er wel. Onlangs kwam ik in contact met een vrouw. Zij had een ingrijpende periode achter de rug; een ernstige ziekte, waar ze maar ternauwernood van hersteld was. En juist na dat herstel, toen alle ziekenhuisbezoeken en behandelingen achter de rug waren, kwamen de emoties: angst voor de dood en verdriet omdat haar leven niet meer was zoals het voorheen geweest was en waarschijnlijk ook niet meer worden zou. Ze wilde daar graag met haar man over praten, maar vond dat heel moeilijk. Met mij kon ze dat wel – misschien omdat ik niet bang was vragen te stellen en door te vragen – en uiteindelijke leidde dat er toe dat ze ook het gesprek met haar man beter aan kon gaan. In dit geval was ik een soort bemiddelaar die het gesprek tussen haar en haar man gemakkelijker maakte.” 

Met lege handen
“Mijn werk bij het Centrum voor Levensvragen is ook wel eens moeilijk. Je staat eigenlijk met lege handen. Ik kan een levensvraag niet concreet beantwoorden. Ik kan de zorgen, het lijden of de eenzaamheid niet wegnemen. Als iemand te kennen geeft bang voor de dood te zijn, kan ik niet zeggen: ‘Wees niet bang, het valt allemaal wel mee.’ Dat is moeilijk. Wat ik kan doen is luisteren en een probleem verhelderen door verder door te vragen. Je hoopt dan dat bepaalde inzichten vanzelf bij iemand groeien. Ik moet erop vertrouwen dat door het bespreekbaar te maken, het te erkennen het probleem uiteindelijk minder zwaar zal worden.”

Praten en luisteren
“Ik zou iedereen met een levensvraag willen aanraden: praat erover. Zolang een probleem in jezelf blijft, maakt het eenzaam en wordt het zwaar. Tegen alle mensen om een persoon heen die met levensvragen kampt zou ik willen zeggen: luister. Oordeel niet, geef geen antwoorden, geen adviezen. Dat is de grootste valkuil. Vaak zijn de adviezen goed bedoeld, maar passen zij niet voor degene met de levensvraag. Je vergroot iemands gevoel van eenzaamheid alleen maar door alleen te willen oplossen in plaats van te luisteren.”

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp